Paris cun ghias espertas iscoberis montes agrestes chi contant sa vida de cada die de sos abitantes chi pro sèculos ant modelladu su territòriu cun àndalas, cuiles de perda e amparos fatos in sa roca. Cun su fuoristrada s’arribat a logos emblemàticos, de bìvere fintzas cun escursiones curtzas a pee pro s’afundare prus a discansu in custos paesàgios.

S’escursione clàssica rugrat su Padente de Montes, in ue animales chi paschent lìberos bivent in armonia cun sa vegetatzione. Sa prima pasada est in sa bena de Funtana Vona, in ue naschet su riu Tzedrinu. A pustis si sighit cara a su Monte Novu Santu Juvanne chi, cun sos 1316 metros de artària suos, est unu tretu de osservatzione ideale subra de su Supramonte.

Dae sa punta, chi bi s’arribat cun una caminada de pagu prus o mancu 15 minutos, si bident duos amparos de linna, impreados comente logu de pasada e de bàrdia contra a sos fogos. Sa mirada s’aberit subra de sas gulas de su Riu Flumineddu, subra de su Padente de Sas Baddes e subra de su Nuraghe Mereu, fatu de perda calcàrea crara e integradu a perfetu in su paesàgiu.

Dae inoghe si podet arribare a àteros tretos panoràmicos, comente Punta Solitta, chi regalat una vista larga subra de su Supramonte, de su Gennargentu e de sas costas de Orosei e de Durgali. O si podet andare cara a su Nuraghe Mereu, cun vistas subra de sa gula de Gorropu e de sa còdula de Orbisi.

Sos giros de una die intrea permitint de rugrare totu su Supramonte de Orgòsolo finas a sa Badde de Lanaitho, in su territòriu de Ulìana. Inoghe b’at sa gruta Corbeddu, in ue sunt istados agatados arrastos de òmines de su Paleolìticu Superiore, sa bidda nuraghesa de Sedda ‘e Sos Carros cun sa funtana sua decorada cun concas de mascru isculpidas in sa perda, e sa bidda de Tìscali, cuada a intro de una dolina.

Un’escursione adata a chie est curiosu de connòschere su territòriu, de ascurtare istòrias e de caminare in ambientes pagu frecuentados.